Mut là một trong những nguyên liệu quen thuộc trong chế biến nhiều món ăn ngon từ nem, chả, cho đến các món lẩu, nướng. Tuy nhiên, mut mua ngoài hàng thường không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, hay bị dùng lại dầu cũ. Vì vậy, tự làm mut tại nhà là xu hướng được nhiều người ưa chuộng. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách làm các loại mut đơn giản, dễ thực hiện ngay tại gian bếp gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Nấu Món Hầm Thịt Heo Khoai Tây Thơm Ngon Chuẩn Vị Tại Gia
Tóm tắt quy trình thực hiện
Để làm các loại mut đơn giản, bạn có thể thực hiện theo các bước cơ bản sau:
- Chuẩn bị nguyên liệu: Chọn thịt heo (nạc hoặc ba chỉ), tôm hoặc cá, tùy theo loại mut muốn làm. Gia vị gồm có đường, muối, nước mắm, tiêu, bột nêm.
- Sơ chế nguyên liệu: Rửa sạch, để ráo nước. Thịt heo cắt miếng vuông vừa phải. Tôm lột vỏ, bỏ đầu. Cá lọc xương.
- Ướp gia vị: Cho nguyên liệu vào tô lớn, thêm gia vị (đường, muối, nước mắm, tiêu…) và trộn đều. Ướp khoảng 30 phút cho thấm.
- Xay nhuyễn (hoặc băm): Dùng máy xay sinh tố xay nhuyễn hoặc dùng dao băm nhỏ nguyên liệu đến khi đạt độ mịn mong muốn.
- Nấu mut: Cho nguyên liệu vào nồi, thêm một ít nước lọc, bắc lên bếp nấu với lửa nhỏ. Vừa nấu vừa khuấy đều tay để mut không bị cháy và mịn.
- Đảo mut: Khi mut gần cạn nước, tăng lửa vừa và dùng đũa đảo liên tục cho đến khi mut săn lại, khô nước và có màu vàng nâu đẹp mắt.
- Làm mịn mut: Dùng chày đập hoặc cán bột để làm mịn mut (nếu muốn mut mịn như mut công nghiệp).
- Hoàn thành và bảo quản: Đổ mut ra mâm, để nguội. Cắt miếng vừa ăn và bảo quản trong hộp kín hoặc ngăn mát tủ lạnh.
Nguyên liệu và dụng cụ cần chuẩn bị
Trước khi bắt tay vào làm mut, bạn cần chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu và dụng cụ để quá trình diễn ra suôn sẻ.
Nguyên liệu
Tùy theo loại mut bạn muốn làm (mut heo, mut tôm, mut cá) mà nguyên liệu sẽ thay đổi. Dưới đây là nguyên liệu cho mut heo (loại phổ biến nhất):
- Thịt heo: 500g (nên chọn phần thịt nạc thăn hoặc ba chỉ tỷ lệ nạc mỡ 70:30 để mut béo và không bị khô).
- Gia vị ướp: 2 muỗng canh đường, 1 muỗng canh nước mắm ngon, 1/2 muỗng cà phê muối, 1/2 muỗng cà phê bột nêm, 1 muỗng cà phê tiêu xay.
- Nước lọc: 100ml (dùng để ninh mut).
- Dầu ăn: 1 muỗng canh (dùng khi đảo mut).
Nếu làm mut tôm, bạn chuẩn bị 500g tôm sú tươi, lột vỏ, bỏ đầu và lưng. Gia vị tương tự.
Dụng cụ
- Máy xay sinh tố hoặc cối xay thịt.
- Nồi đất hoặc nồi chống dính.
- Chảo lớn (nếu muốn rang mut).
- Chày và cối (hoặc cán bột) để làm mịn mut.
- Mâm hoặc khay lớn để phơi mut.
- Đũa lớn để đảo mut.
Các bước thực hiện chi tiết
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cách làm mut heo đơn giản tại nhà.
Bước 1: Sơ chế thịt heo
Thịt heo mua về, bạn rửa sạch với nước muối loãng để khử mùi hôi, sau đó rửa lại với nước sạch và để ráo. Cắt thịt thành các miếng vuông nhỏ khoảng 2cm.
Lưu ý: Nếu muốn mut có độ dai và giòn, bạn có thể cho thịt vào tủ lạnh khoảng 30 phút trước khi xay.
Có thể bạn quan tâm: Đuôi Trâu Nấu Món Gì Ngon: 10+ Cách Chế Biến Độc Đáo Và Bổ Dưỡng
Bước 2: Ướp gia vị
Cho thịt vào một tô lớn, thêm tất cả các gia vị đã chuẩn bị (đường, nước mắm, muối, bột nêm, tiêu). Trộn đều tay để thịt thấm gia vị. Ướp thịt trong vòng 30 – 45 phút ở nhiệt độ phòng hoặc ngăn mát tủ lạnh.
Mẹo nhỏ: Bạn có thể cho vào máy xay sinh tố trước khi ướp gia vị để thịt mịn hơn. Tuy nhiên, ướp trước sẽ giúp thịt thấm đậm đà hơn.
Bước 3: Xay nhuyễn thịt
Sau khi ướp xong, cho thịt vào máy xay sinh tố. Xay ở tốc độ cao cho đến khi thịt nhuyễn mịn. Nếu không có máy xay, bạn có thể dùng dao băm nhỏ thịt, nhưng sẽ tốn nhiều thời gian hơn.
Nếu muốn mut có độ dai, bạn có thể xay 2 lần: lần 1 xay sơ, lần 2 xay nhuyễn. Hoặc sau khi xay xong, bạn dùng chày đập nhẹ để tăng độ dai.
Bước 4: Nấu mut
Cho thịt đã xay vào nồi chống dính, thêm 100ml nước lọc. Bắc nồi lên bếp, bật lửa nhỏ. Lưu ý, trong giai đoạn này, bạn phải khuấy đều tay liên tục để mut không bị cháy dưới đáy nồi và không bị vón cục.
Khi mut sôi, bạn sẽ thấy mut chuyển sang màu trắng đục và đặc quánh lại.
Bước 5: Đảo mut săn
Khi nước mut gần cạn hết (khoảng 80% nước đã bay hơi), bạn tăng lửa lên mức vừa. Lúc này, thêm 1 muỗng canh dầu ăn vào nồi và tiếp tục đảo đều tay.
Mục đích của bước này là làm mut săn lại và chuyển sang màu vàng nâu đẹp mắt. Quá trình này kéo dài khoảng 10 – 15 phút. Bạn cần canh lửa cẩn thận, vì mut rất dễ bị cháy ở giai đoạn cuối này.
Có thể bạn quan tâm: Cách Ủ Bánh Mì Nóng Giòn Chuẩn Nhà Bếp: Bỏ Túi Ngay 5 Mẹo Cực Hay
Bước 6: Làm mịn mut (Bước tùy chọn)
Nếu bạn muốn mut mịn như mut công nghiệp, sau khi mut đã săn và còn nóng, bạn đổ mut ra một mặt phẳng (mâm lớn). Dùng chày hoặc cán bột lăn qua lại nhiều lần cho mut dẹp và mịn.
Nếu chỉ cần mut ngon để ăn hoặc làm nem, bạn có thể bỏ qua bước này.
Bước 7: Hoàn thành và bảo quản
Mut sau khi làm mịn hoặc để nguyên miếng, bạn để cho thật nguội. Cắt mut thành các miếng vừa ăn (hình chữ nhật hoặc hình vuông).
Bảo quản mut trong hộp kín hoặc túi nilon. Nếu để ở nhiệt độ thường, mut có thể giữ được khoảng 3-5 ngày. Để lâu hơn, bạn nên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh (dùng trong 1-2 tuần) hoặc ngăn đá (dùng trong 1 tháng).
Cách làm các loại mut khác
Ngoài mut heo, bạn có thể áp dụng tương tự các bước trên để làm mut tôm, mut cá basa, hoặc mut cua.
Mut tôm
- Nguyên liệu: Tôm sú tươi 500g, gia vị ướp (tương tự mut heo), 1 muỗng canh bột năng (để mut kết dính tốt hơn).
- Cách làm: Tôm lột vỏ, băm nhuyễn hoặc xay mịn. Ướp gia vị và bột năng. Nêm nếm lại cho vừa ăn. Sau đó, bạn thực hiện quy trình nấu và đảo mut như mut heo. Mut tôm có màu đỏ cam tự nhiên, vị ngọt thanh.
Mut cá basa
- Nguyên liệu: 500g cá basa phi lê, gừng, sả, gia vị ướp.
- Cách làm: Cá basa lọc xương kỹ, ướp với gừng sả băm nhuyễn để khử mùi tanh. Xay nhuyễn cá. Nêm nếm gia vị. Nấu mut cá cần lửa lớn hơn một chút và đảo nhanh tay để cá không bị nát.
Những lưu ý quan trọng để mut ngon và dai
Để có được mẻ mut hoàn hảo, bạn cần ghi nhớ một số bí quyết sau:
- Chọn thịt tươi: Thịt heo phải tươi, không có mùi hôi. Thịt heo có chút mỡ sẽ giúp mut béo và không bị khô.
- Không để mut cháy: Trong quá trình ninh và đặc biệt là lúc đảo mut săn, bạn phải canh lửa nhỏ và khuấy đều tay. Một khi mut đã cháy, vị đắng sẽ làm hỏng cả mẻ mut.
- Độ mịn của mut: Tùy theo sở thích, bạn có thể xay nhuyễn hoặc để sợi. Mut xay nhuyễn sẽ dai và mịn hơn.
- Nêm nếm vừa phải: Mut khi nấu sẽ cô đặc lại, vì vậy gia vị sẽ đậm hơn so với thịt sống. Bạn nên nêm gia vị vừa phải, không nên mặn quá.
- Mẹo để mut dai: Nếu muốn mut dai hơn, bạn có thể dùng một phần thịt heo xay nhuyễn, một phần để nguyên miếng nhỏ và trộn đều trước khi nấu.
Ứng dụng của mut trong nấu ăn
Có thể bạn quan tâm: Bánh Tráng Lụi Ở Đâu Bán? Top 7 Địa Chỉ Chất Lượng Nên Thử
Mut là nguyên liệu cực kỳ linh hoạt. Dưới đây là một số món ăn phổ biến bạn có thể làm với mut:
- Nem chua: Dùng mut heo (có pha thêm bì heo luộc) cuốn với lá chuối hoặc lá sung, ủ lên men tự nhiên.
- Chả lụa (giò lụa): Mut heo được nêm nếm gia vị vừa phải, cuốn trong lá chuối và luộc chín.
- Bánh mì kẹp: Mut heo chiên vàng ăn kèm với bánh mì, dưa leo và tương ớt.
- Lẩu: Mut heo hoặc mut tôm viên nhỏ thả vào lẩu.
- Nem rán: Mut trộn với mộc nhĩ, miến, hành lá, cuộn trong bánh đa nem và chiên giòn.
Câu hỏi thường gặp
Làm mut tại nhà có để được bao lâu?
Mut tự làm không có chất bảo quản nên thời gian bảo quản ngắn hơn hàng mua sẵn. Nếu để ngăn mát tủ lạnh, bạn nên dùng trong vòng 1 tuần. Nếu để ngăn đá, có thể giữ được 1 tháng.
Mut bị khô phải làm sao?
Nếu mut bị khô có thể do bạn nấu quá lâu hoặc để lửa quá to. Khi múc mut ra, bạn có thể pha loãng một ít nước lọc với đường, trộn đều vào mut để tăng độ ẩm.
Có thể dùng máy xay thịt thay cho máy xay sinh tố không?
Hoàn toàn được. Máy xay thịt thường công suất lớn hơn và xay được thịt dai tốt hơn. Nếu dùng máy xay sinh tố, bạn nên chia nhỏ thịt thành từng mẻ để máy không bị quá tải.
Kết luận
Qua bài viết trên, hy vọng bạn đã nắm rõ cách làm các loại mut đơn giản tại nhà. Đây là công thức truyền thống, dễ thực hiện và cho ra thành phẩm thơm ngon, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Tùy theo sở thích, bạn có thể linh hoạt thay đổi nguyên liệu để tạo ra mut heo, mut tôm hay mut cá cho bữa cơm gia đình thêm phong phú. Chúc các bạn thành công!