Ngày rằm tháng bảy âm lịch, hay còn gọi là ngày Vu Lan báo hiếu, là dịp để con cháu tưởng niệm công ơn sinh thành dưỡng dục của cha mẹ, tổ tiên. Trong mâm cỗ cúng ngày này, bát chè giữ một vị trí quan trọng, tượng trưng cho sự thành tâm, trong sạch và ấm áp của tấm lòng gia đình. Nấu chè cúng không chỉ là một nghi lễ, mà còn là dịp để cả nhà cùng nhau chuẩn bị, gắn kết và truyền lại những giá trị văn hóa truyền thống. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cách nấu chè cúng rằm tháng 7 đầy đủ và chi tiết nhất, từ những món phổ biến nhất như chè trôi nước, chè đậu xanh, chè đậu trắng đến các món xôi đặc sắc, tất cả đều dễ thực hiện, thơm ngon và mang đúng hương vị truyền thống.
Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Cúng 23 Nguyên Liệu Chuẩn Vị
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Nấu Chè Cung Đình Huế: 8 Món Đặc Sắc Tinh Tế Từ Cố Đô
Tóm Tắt Các Bước Chính Khi Nấu Chè Cúng Rằm Tháng 7
Việc chuẩn bị mâm chè cúng có thể phức tạp nếu bạn mới làm lần đầu. Tuy nhiên, nắm vững các bước chung dưới đây sẽ giúp bạn dễ dàng hoàn thành món ăn ý nghĩa này:
- Lựa chọn món chè phù hợp: Tùy theo văn hóa gia đình, khẩu vị và khả năng, bạn có thể chọn các món chè đơn giản như chè đậu xanh, chè đậu trắng, hoặc những món cần tỉ mỉ hơn như chè trôi nước, xôi ngũ sắc. Ưu tiên các nguyên liệu chay, tươi sạch.
- Chuẩn bị nguyên liệu kỹ lưỡng: Các loại đậu cần được ngâm đủ thời gian (từ 2-8 tiếng tùy loại) để nở mềm, hấp chín nhanh và dễ xay. Gạo nếp cần được vo sạch và ngâm từ 4-6 tiếng, tốt nhất là qua đêm, để hạt nếp nở đều khi hấp. Chuẩn bị sẵn nước cốt dừa, đường, gừng, lá dứa.
- Thực hiện các công đoạn chính: Thông thường, quy trình bao gồm: nấu xôi (nếu có), làm nhân đậu (nếu cần), nấu nước chè (nước đường với gừng, lá dứa) và pha nước cốt dừa. Các bước này có thể thực hiện song song để tiết kiệm thời gian.
- Kết hợp và trang trí: Trộn xôi với nước đường (đối với chè con ong), cho nhân đậu vào bánh (đối với chè trôi nước), hoặc chan nước cốt dừa lên chè. Trang trí bát chè thêm chút mè rang, dừa sấy, hoặc lá dứa để tăng thêm hương vị và tính thẩm mỹ.
- Dâng lễ và thưởng thức: Sau khi nấu xong, chè nên được dùng ngay trong ngày rằm để đảm bảo độ tươi ngon. Khi dâng lên bàn thờ, nên dùng bát đĩa đẹp, thể hiện lòng thành kính.
Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Con Sâu Thơm Ngon, Chuẩn Vị Miền Tây Tại Nhà
Ý Nghĩa Sâu Sắc Của Mâm Chè Cúng Rằm Tháng 7
Trước khi đi vào chi tiết công thức, việc hiểu rõ ý nghĩa của món chè trong ngày rằm tháng 7 sẽ giúp chúng ta nấu với một tấm lòng chân thành hơn. Rằm tháng 7 là thời điểm để con cái báo hiếu, cầu nguyện cho cha mẹ, tổ tiên được siêu thoát, an lạc. Mâm cỗ cúng dâng lên thường có sự đa dạng về món ăn, nhưng bát chè luôn là không thể thiếu. Chè, với vị ngọt dịu, màu sắc tươi sáng và được làm từ nguyên liệu chay, tượng trưng cho sự trong sạch, giản dị và tấm lòng thành thực của người sống dâng lên người đã khuất. Nó cũng là món ăn ấm áp, gợi nhớ về tình cảm gia đình, sự gắn bó. Ở nhiều vùng miền, mỗi loại chè còn mang một ý nghĩa riêng. Ví dụ, chè con ong với vị gừng ấm nồng được coi là có khả năng xua tan âm khí, đem lại may mắn. Chè trôi nước với lớp vỏ tròn trịa, nhân bùi béo tượng trưng cho sự viên mãn, hạnh phúc. Chính những điều đó biến việc nấu chè trở thành một nghi thức thiêng liêng, một cách thể hiện yêu thương và biết ơn sâu sắc nhất.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Nấu Chè Con Ong Thơm Ngon, Đậm Đà Tại Nhà
Các Loại Chè Và Xôi Cúng Rằm Tháng 7 Phổ Biến Nhất
Không có một quy định cứng nhắc về món chè nào phải cúng, nhưng dựa trên truyền thống dân gian và sở thích của các vùng miền, có một số món được ưa chuộng đặc biệt. Dưới đây là danh sách những món chè, xôi cúng rằm tháng 7 dễ làm, thơm ngon và mang đậm bản sắc Việt.
- Chè Trôi Nước: Món chè đặc trưng của miền Nam, với bánh trôi nước tròn trịa, dai dẻo, nhân đậu xanh bùi béo, ăn kèm nước đường loãng có gừng và nước cốt dừa béo ngậy. Đây là lựa chọn hàng đầu cho nhiều gia đình.
- Chè Đậu Xanh: Đơn giản, dễ làm, lại có màu vàng óng đẹp mắt, tượng trưng cho sự sung túc, phú quý. Chè có thể nấu dạng đánh (nhuyễn) hoặc để nguyên hạt.
- Chè Đậu Trắng (Đậu Mắt Cua): Vị thanh đạm, ăn kèm nước cốt dừa rất bùi. Món chè này phù hợp với những ai thích vị ngọt nhẹ, không quá béo.
- Chè Kê (Hạt Kê) Và Đậu Xanh: Một sự kết hợp hoàn hảo giữa hạt kê bùi và đậu xanh thơm, nấu với nước cốt dừa, tạo nên hương vị đậm đà, hấp dẫn.
- Chè Khoai Lang: Vừa dễ làm, lại có màu sắc đẹp, vị bùi của khoai lang hòa quyện với nước cốt dừa, rất được ưa chuộng.
- Chè Hoa Cau (Chè Đường): Món chè thanh mát, trong suốt, hạt đậu xanh lững lờ như hoa cau, có thể thêm tinh dầu hoa bưởi để tăng hương thơm.
- Chè Con Ong: Đặc sản của miền Bắc, với xôi nếp vàng óng, dẻo thơm, trộn đều với nước đường sánh, có gừng và mè rang. Món chè này có vị ấm áp, đậm đà.
- Xôi Ngũ Sắc: Món xôi không thể thiếu trong nhiều mâm cỗ, với năm màu sắc tượng trưng cho ngũ hành. Xôi dẻo thơm, ăn kèm muối mè hoặc đậu phộng rang.
- Xôi Tam Sắc: Đơn giản hơn xôi ngũ sắc với ba màu đỏ (gấc), xanh (lá dứa) và vàng (đậu xanh), vẫn rất bắt mắt và ý nghĩa.
Cách Nấu Chi Tiết Từng Loại Chè
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết, từng bước để bạn có thể tự tin vào bếp nấu những món chè thơm ngon cho ngày rằm tháng 7.
Cách Nấu Chè Trôi Nước Cúng Rằm Tháng 7
Chè trôi nước là món ăn được yêu thích nhất nhờ vào lớp vỏ mềm dai, nhân đậu xanh bùi béo và nước dùng ngọt dịu, ấm áp.
Nguyên liệu:
- Phần vỏ: 300g bột nếp, 200ml nước đun sôi, 1 xíu muối.
- Phần nhân: 150g đậu xanh không vỏ, 1/4 thìa cà phê muối.
- Phần nước dùng: 300g đường, 200ml nước, 1 nhánh gừng đã sơ chế, 300ml nước cốt dừa, 1 thìa cà phê bột năng, 2 lá dứa tươi, 1/2 thìa cà phê đường, 1 xíu muối.
Các bước thực hiện:
Bước 1: Làm phần vỏ chè trôi nước
- Cho bột nếp vào âu lớn, đổ từ từ nước đun sôi vào và dùng phới khuấy đều để tránh bột bị vón cục.
- Nhồi bột khoảng 5 phút cho đến khi khối bột dẻo, mịn. Dùng màng bọc thực phẩm bọc kín, ủ trong 30 phút để bột nở.
- Lấy bột ra nhồi thêm một lần nữa cho thật dẻo. Chia bột thành những viên nhỏ, dùng tay lăn tròn và làm phẳng từng viên để chuẩn bị bọc nhân.
Bước 2: Chuẩn bị nhân chè
- Đậu xanh vo sạch, ngâm khoảng 1 tiếng cho nở nhanh, sau đó hấp chín.
- Đậu chín, đổ ra rổ, để nguội bớt rồi cho vào máy xay hoặc dùng chày giã nhuyễn cùng một ít muối.
- Đem nhân đậu xanh lên bếp với lửa nhỏ, khéo léo sên trong khoảng 10 phút cho thơm, săn lại. Có thể thêm chút hành phi rang thơm để tăng hương vị.
- Để nhân nguội, vo thành những viên nhỏ vừa đủ để bọc vào phần vỏ đã làm sẵn.
Bước 3: Nấu nước dùng
- Nước đường: Cho đường và 200ml nước vào nồi, đun sôi. Hạ lửa nhỏ, nấu thêm khoảng 20 phút cho đến khi nước đường chuyển sang màu nâu vàng trong, sánh lại. Cho gừng đã giã nhuyễn và một xíu muối vào, nấu thêm 5 phút rồi tắt bếp.
- Nước cốt dừa: Hòa tan bột năng với chút nước lọc. Cho nước cốt dừa, lá dứa, 1 thìa cà phê đường và chút muối vào nồi nhỏ, đun sôi. Khi sôi, cho từ từ hỗn hợp bột năng đã pha vào, khuấy đều tay với lửa nhỏ cho đến khi nước cốt dừa sánh, sôi trở lại thì tắt bếp.
Bước 4: Hoàn thiện
- Lấy một viên bột, ấn dẹt thành hình đĩa, đặt viên nhân đậu vào giữa, gói kín lại, lăn tròn. Làm lần lượt cho hết nguyên liệu. Lưu ý bọc kín để khi luộc không bị vỡ, nát.
- Đun một nồi nước sôi, cho từng viên chè vào luộc. Khi chè nổi lên mặt nước, chờ thêm khoảng 2 phút là chín. Vớt chè ra cho ngay vào tô nước lạnh để chè trắng, dẻo và không dính.
- Cho chè vào nồi nước đường đã nấu, đảo đều cho thấm. Khi dùng, múc chè ra bát, chan thêm một ít nước cốt dừa lên trên và rắc chút mè rang vàng cho thơm.
Cách Nấu Chè Đậu Xanh Đánh Cúng Rằm Tháng 7
Chè đậu xanh có màu vàng óng đẹp mắt, vị bùi béo, rất dễ làm và được nhiều người ưa chuộng.
Nguyên liệu:
- 300g đậu xanh không vỏ
- 200ml nước
- 100g đường (có thể điều chỉnh theo khẩu vị)
- 2 ống tinh chất vani (hoặc 1 thìa cà phê tinh dầu hoa bưởi)
Các bước thực hiện:
Bước 1: Sơ chế đậu
- Đậu xanh vo thật sạch với nước nhiều lần cho đến khi nước trong. Ngâm đậu trong khoảng 2 tiếng để đậu nở và nấu nhanh hơn.
Bước 2: Hấp và xay đậu
- Đổ đậu vào xửng hấp, hấp cho đến khi chín mềm (khoảng 20-30 phút tùy lượng đậu).
- Đem đậu hấp chín ra, để nguội rồi cho vào máy xay hoặc dùng chày giã nhuyễn. Nếu không có máy xay, bạn có thể dùng đũa hoặc muỗng tán thật kỹ cho đến khi đạt độ mịn.
Bước 3: Nấu chè
- Cho phần đậu đã xay nhuyễn vào nồi, thêm 200ml nước và 100g đường.
- Đặt nồi lên bếp với lửa nhỏ, khéo léo khuấy đều tay để đậu không bị dính đáy nồi.
- Nấu cho đến khi đường tan hết, hỗn hợp chè bắt đầu sôi lăn tăc. Tiếp tục khuấy nhẹ trong khoảng 5-10 phút nữa cho chè săn lại và thơm.
- Tắt bếp, cho tinh chất vani (hoặc tinh dầu hoa bưởi) vào, khuấy đều. Để nguội rồi cho vào bát để cúng.
Cách Nấu Chè Đậu Trắng Với Nước Cốt Dừa
Chè đậu trắng có vị thanh dịu, hạt đậu tròn trịa, ăn kèm nước cốt dừa béo ngậy rất hợp khẩu vị.
Nguyên liệu:
- 200g đậu trắng (đậu mắt cua)
- 1/2 bát con gạo nếp
- 200ml nước cốt dừa đóng hộp
- 1 thìa nhỏ bột năng, 1/2 thìa nhỏ muối, 1 thìa nhỏ đường cát trắng
- Muối và đường để nấu đậu
Các bước thực hiện:
Bước 1: Sơ chế gạo nếp và đậu trắng
- Gạo nếp vo sạch nhiều lần, ngâm với nước lạnh pha chút muối trong ít nhất 4-5 tiếng, tốt nhất là qua đêm. Sau đó để ráo.
- Đậu trắng rửa sạch, lặt bỏ hạt hỏng, ngâm với nước lạnh từ 4-5 tiếng. Rửa lại cho sạch, đổ vào nồi, thêm nước lạnh (cao hơn đậu khoảng 2 đốt tay) và nấu cho đến khi đậu mềm. Có thể dùng nồi áp suất để tiết kiệm thời gian. Khi đậu chín, đổ nước luộc đi, để đậu ráo nước.
Bước 2: Nấu nước cốt dừa
- Hòa tan bột năng với một ít nước lọc.
- Cho nước cốt dừa vào nồi nhỏ, thêm đường và muối, đun sôi. Khi sôi, cho từ từ hỗn hợp bột năng đã pha vào, khuấy đều với lửa nhỏ cho đến khi nước cốt dừa sánh, đặc lại thì tắt bếp.
Bước 3: Nấu chè
- Cho gạo nếp đã ngâm vào nồi, thêm khoảng 2 đốt tay nước lạnh, nấu xôi. Khi xôi chín, thêm đường cát vào, khuấy đều và nấu thêm khoảng 10 phút cho xôi thấm đường, hạt nếp mềm dẻo.
- Cho đậu trắng đã luộc chín vào nồi xôi, đảo đều nhẹ và nấu thêm khoảng 15-20 phút với lửa nhỏ.
- Nêm nếm lại đường cho vừa miệng. Tắt bếp, để chè nguội bớt rồi chan nước cốt dừa đã nấu lên trên là có thể dùng được.
Cách Nấu Chè Kê Đậu Xanh Nước Cốt Dừa
Sự kết hợp giữa hạt kê bùi và đậu xanh thơm tạo nên một món chè có hương vị rất đặc biệt, được nhiều người yêu thích.
Nguyên liệu:
- Hạt kê: 200g (ngâm nước 30 phút, rửa sạch)
- Đậu xanh không vỏ: 300g (ngâm 2 tiếng)
- Đường phèn: 200g (có thể dùng đường cát)
- Bột sắn dây (hoặc bột năng): 30g
- 100ml nước lọc
- 50ml nước cốt dừa nguyên chất
Các bước thực hiện:
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
- Hạt kê sau khi ngâm, vớt ra để ráo.
- Đậu xanh sau khi ngâm, đem hấp chín (khoảng 20-30 phút). Để nguội rồi dùng máy xay hoặc chày giã nhuyễn.
Bước 2: Nấu chè
- Cho 200ml nước lọc và hạt kê vào nồi, đun sôi. Trong lúc đó, hòa tan bột sắn dây với 100ml nước lọc.
- Khi hạt kê sôi và nở mềm, cho phần đậu xanh đã xay nhuyễn vào, khuấy đều.
- Thêm đường phèn vào nồi, điều chỉnh cho vừa khẩu vị. Nấu thêm khoảng 5-10 phút cho đường tan hết.
- Cho hỗn hợp bột sắn dây đã pha và nước cốt dừa vào nồi, khuấy đều tay.
- Hạ lửa nhỏ nhất, nấu cho đến khi chè sánh đặc, sôi lăn tăn thì tắt bếp.
Bước 3: Thành phẩm
- Múc chè ra chén có thể ăn kèm với bánh tráng nướng giòn để tăng thêm hương vị.
Cách Nấu Chè Khoai Lang
Chè khoai lang có vị bùi của khoai, dẻo dai của các loại bột và beo béo của nước cốt dừa, rất dễ làm và hợp với cả người lớn và trẻ nhỏ.
Nguyên liệu:
- Khoai lang: 2 củ (khoảng 300g)
- Nước cốt dừa: 100ml
- Bột khoai (tinh bột khoai mì): 5 muỗng canh
- Bột báng (tinh bột sắn dây): 5 muỗng canh
- Bột bắp (bột ngô): 3 muỗng canh
- Đường cát: 165g
- Muối: 1/3 muỗng cà phê
Các bước thực hiện:
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
- Khoai lang gọt vỏ, rửa sạch, cắt thành khối vuông nhỏ vừa ăn.
- Bột khoai, bột báng cho vào hai tô riêng, ngâm với nước lạnh khoảng 30 phút cho bột nở.
- Pha bột bắp với 230ml nước lọc, khuấy đều khoảng 5 phút cho bột tan hoàn toàn.
Bước 2: Hấp khoai lang
- Cho khoai lang đã cắt vào xửng hấp.
- Đặt xửng hấp vào nồi có khoảng 1 lít nước, đậy nắp, đun với lửa vừa khoảng 20 phút cho đến khi khoai chín mềm. Lấy ra để nguội.
Bước 3: Nấu chè
- Lấy một nửa lượng khoai lang đã hấp chín, dùng muỗng tán nhuyễn.
- Phần khoai lang còn lại, trộn với 50g đường, ướp trong 10 phút.
- Cho 800ml nước vào nồi, thêm phần khoai lang đã tán nhuyễn và 100g đường còn lại, khuấy đều. Đặt lên bếp, đun với lửa vừa.
- Khi nước sôi, cho lần lượt bột khoai (đã ngâm và để ráo) và bột bắp (đã pha) vào, khuấy đều khoảng 10 phút.
- Cho phần khoai lang đã ướp đường vào, khuấy nhẹ. Đun với lửa lớn cho chè sôi trở lại khoảng 10 phút. Nêm nếm đường, muối cho vừa miệng rồi tắt bếp.
Bước 4: Nấu nước cốt dừa
- Cho 100ml nước cốt dừa vào nồi nhỏ, đun sôi.
- Thêm 15g đường và 1/3 muỗng cà phê muối, khuấy tan.
- Cho 30ml hỗn hợp bột bắp đã pha còn lại vào, khuấy đều cho đến khi nước cốt dừa sệt lại.
Bước 5: Thành phẩm
- Múc chè khoai lang ra chén, chan nước cốt dừa lên trên và thưởng thức. Chè sẽ có vị bùi của khoai, dai của bột và beo béo, thơm của nước cốt dừa.
Cách Nấu Chè Hoa Cau
Chè hoa cau có hình thức đẹp mắt với những hạt đậu xanh lững lờ trong nước chè trong veo, thanh mát, rất phù hợp cho ngày hè.
Nguyên liệu:
- 30g đậu xanh
- 150-200g đường (tùy theo sở thích)
- Tinh dầu hoa bưởi hoặc 1 ống vani
- 100-150g bột sắn dây (hoặc bột năng/bột đao)
- 1 lít nước
- Muối hạt (1 ít)
- Nước cốt dừa
Các bước thực hiện:
Bước 1: Sơ chế đậu
- Đậu xanh ngâm từ 8 tiếng trở lên (vào mùa hè có thể ngâm ít hơn, 2-3 tiếng), thay nước 2-3 lần để đậu không bị chua. Nếu không có thời gian, ngâm với nước ấm ít nhất 2-3 tiếng.
- Đậu ngâm xong, vớt ra cho ráo nước. Cho đậu vào xửng hấp, thêm một ít muối để đậu thơm và không bị chua. Hấp khoảng 20 phút cho đậu chín, trong lúc hấp không nên mở nắp nhiều lần hay đảo xới để đậu không nát. Vớt đậu ra bát riêng.
Bước 2: Nấu nước chè
- Cho 1 lít nước và đường vào nồi, đun sôi cho đường tan hết.
- Hòa tan bột sắn dây với một ít nước lạnh ra bát riêng.
- Khi nước đường sôi, cho từ từ hỗn hợp bột sắn dây vào, vừa rưới vừa khuấy đều tay.
- Độ đặc của chè tùy theo sở thích. Nếu thích chè sánh, cho khoảng 150g bột sắn dây. Nếu thích loãng hơn, chỉ cần khoảng 100g.
- Khi cho bột vào, nấu thêm khoảng 2 phút cho đến khi nước chè từ đục chuyển sang trong là được. Tắt bếp.
Bước 3: Hoàn thiện
- Cho đậu xanh đã hấp chín và tinh dầu hoa bưởi (hoặc vani) vào nồi chè, khuấy đều rồi múc ra bát.
- Khi thưởng thức, chan thêm một ít nước cốt dừa lên trên để tăng độ bùi, thơm.
Cách Nấu Chè Con Ong
Chè con ong là món chè đặc sản của miền Bắc, với màu vàng óng của nếp và nước đường, hương gừng ấm áp, rất phù hợp cho ngày rằm tháng 7.
Nguyên liệu:
- Gạo nếp: 300g
- Gừng: 2 củ nhỏ
- Mè trắng: 1 muỗng canh (đã rang vàng)
- Đường thốt nốt (hoặc đường phèn): 100g
- Lá dứa: 1 ít
- Dầu ăn: 1 ít
- Muối: 1 ít
Các bước thực hiện:
Bước 1: Nấu xôi
- Gạo nếp vo sạch, ngâm với nước lạnh ít nhất 6 tiếng, tốt nhất là qua đêm.
- Ngâm xong, rửa lại gạo, để ráo, trộn với 1 muỗng cà phê muối.
- Cho gạo vào nồi nấu xôi. Khi xôi chín, xới đều, rưới 2 muỗng dầu mè lên, khuấy đều và nấu thêm 5 phút. Tắt bếp, để xôi mềm, dẻo. Có thể dùng xôi cũ, nếu xôi cứng thì hấp lại cho mềm trước khi trộn với nước đường.
Bước 2: Nấu nước đường
- Gừng bóc vỏ, giã nhuyễn (giã thay vì băm sẽ giúp gừng tiết ra nhiều hương vị hơn).
- Cho đường thốt nốt và 400ml nước vào nồi, đun sôi cho đường tan. Hạ lửa nhỏ, nấu khoảng 10 phút cho nước đường sánh, có màu nâu vàng đẹp.
- Cho một nửa lượng gừng đã giã vào nồi nước đường, nấu thêm 5 phút cho thơm. Cho mè rang vào chén riêng.
Bước 3: Trộn xôi với nước đường
- Khi nước đường sôi trở lại, cho toàn bộ phần xôi đã nấu vào, đảo đều cho xôi thấm đều nước đường, xôi sẽ có màu vàng óng, dẻo, ươn ướt.
- Cho phần gừng còn lại vào, đảo đều rồi tắt bếp.
- Để trang trí, bạn có thể rắc mè rang xuống đáy đĩa hoặc khuôn ép xôi, sau đó đổ xôi lên trên, úp ngược khuôn ra đĩa. Hoặc rắc mè rang lên mặt xôi sau khi đã định hình.
Cách Nấu Xôi Ngũ Sắc
Xôi ngũ sắc với đầy đủ năm màu sắc tượng trưng cho ngũ hành, rất bắt mắt và ý nghĩa trong mâm cỗ cúng.
Nguyên liệu:
- Gạo nếp: 1kg
- Nước cốt dừa: 200ml
- Nước cốt lá dứa: 2 muỗng canh
- Nước cốt dành dành (hoặc nghệ tươi): 2 muỗng canh
- Nước cốt lá cẩm: 2 muỗng canh
- Cơm gấc: 2 muỗng canh
- Rượu trắng: 1 muỗng canh
- Đường: 3 muỗng canh
- Muối: 1/2 muỗng cà phê
- Muối mè (ăn kèm)
- Dụng cụ: Xửng hấp, bếp, tô, khăn khô, giấy nến.
Các bước thực hiện:
Bước 1: Sơ chế và ngâm nếp
- Vo sạch gạo nếp 2-3 lần, ngâm trong ít nhất 6 tiếng hoặc qua đêm cho nở. Vớt ra để ráo.
- Trộn cơm gấc với 1 muỗng canh rượu trắng, sau đó trộn đều với một phần gạo nếp (khoảng 1/5 tổng số gạo) để cho màu đỏ.
- Chia phần gạo nếp còn lại làm 4 phần bằng nhau. Mỗi phần ngâm riêng với 2 muỗng canh nước cốt lá cẩm (màu tím), 2 muỗng canh nước cốt lá dứa (màu xanh), 2 muỗng canh nước cốt dành dành (màu vàng). Phần còn lại ngâm với nước lạnh để giữ màu trắng tự nhiên. Ngâm khoảng 2 giờ cho thấm màu.
Bước 2: Hấp xôi
- Trộn nước cốt dừa với đường và muối.
- Đặt xửng hấp vào nồi, thêm khoảng 1 lít nước nấu sôi bên dưới. Dùng giấy nến hoặc lá chuối để phân chia từng khu vực màu cho nếp khi hấp.
- Hấp từng phần nếp đã ngâm màu trong khoảng 30-40 phút. Cứ sau 10 phút mở nắp, dùng khăn khô lau hơi nước trên nắp để xôi không bị ướt.
- Khi hấp xong, chan đều hỗn hợp nước cốt dừa lên mặt xôi, xới đều lên và hấp thêm 1-2 phút nữa.
Bước 3: Thành phẩm
- Xôi ngũ sắc có màu sắc rất đẹp, xôi mềm dẻo, thấm vị beo béo của cốt dừa. Có thể ăn kèm với muối mè đường hoặc muối đậu phộng rang.
Cách Nấu Xôi Tam Sắc
Xôi tam sắc với ba màu đỏ, xanh, vàng tượng trưng cho sự may mắn, phát triển và thịnh vượng, rất dễ thực hiện.
Nguyên liệu:
- Gạo nếp: 250g
- Thịt gấc: 125g
- Lá dứa: 5 lá tươi
- Rượu trắng: 2 muỗng cà phê
- Đậu xanh: 200g
- Nước cốt dừa
- Đường
Các bước thực hiện:
Bước 1: Sơ chế và tạo màu cho nếp
- Gạo nếp vo sạch, ngâm ít nhất 2 tiếng hoặc qua đêm, chắt bỏ nước.
- Chia gạo nếp làm 2 phần. Phần thứ nhất trộn với thịt gấc đã trộn với 2 muỗng cà phê rượng trắng (bóp, giã nhuyễn thịt gấc để tách hạt, bỏ bớt hạt). Phần thứ hai ngâm với nước cốt lá dứa trong 3-4 tiếng.
Bước 2: Hấp xôi
- Đậu xanh ngâm nở, chắt bỏ nước, hấp chín rồi nghiền nhuyễn với đường tạo thành phần nhân màu vàng.
- Hấp riêng từng phần nếp đã ngâm màu trong xửng. Dùng giấy nến hoặc lá chuối để phân chia.
- Khi xôi chín, chan một ít nước cốt dừa lên mặt xôi, xới đều.
Bước 3: Trang trí và thành phẩm
- Trên một khay hoặc khuôn, lần lượt xếp từng lớp xôi: lớp dưới là xôi gấc (màu đỏ), lớp giữa là đậu xanh nghiền (màu vàng), lớp trên là xôi lá dứa (màu xanh).
- Ép chặt lại, để khoảng 10 phút cho xôi dính vào nhau rồi cắt thành từng miếng vuông hoặc hình chữ nhật.
- Xôi tam sắc có màu sắc đẹp mắt, vị dẻo thơm, béo của nước cốt dừa và ngọt của đậu xanh, rất hấp dẫn.
Một Số Lưu Ý Quan Trọng Khi Nấu Chè Cúng
- Chọn nguyên liệu chay tươi sạch: Trong ngày rằm tháng 7, nhiều gia đình ăn chay toàn phần. Hãy chọn đậu, gạo nếp, khoai, các loại bột có nguồn gốc rõ ràng, không có chất bảo quản.
- Thời gian ngâm: Ngâm đủ thời gian cho đậu và gạo nếp là bước quan trọng giúp nguyên liệu nở mềm, nấu nhanh và có hương vị tốt nhất.
- Độ ngọt của nước chè: Nước chè (nước đường) nên có vị ngọt vừa phải, không quá đậm để không lấn át vị của đậu, nếp và nước cốt dừa. Có thể nêm nếm lại trước khi chan lên chè.
- Nước cốt dừa: Nước cốt dừa tươi là lựa chọn tốt nhất. Nếu dùng nước cốt dừa đóng hộp, nên chọn loại ít đường hoặc không đường để dễ điều chỉnh độ ngọt.
- Bảo quản: Chè nên được dùng ngay trong ngày để đảm bảo độ tươi ngon. Nếu để qua ngày, chè có thể bị khô, đặc lại, có thể hấp lại trước khi dùng.
Việc tự tay nấu những món chè cúng rằm tháng 7 không chỉ mang lại một bữa cỗ đầy đủ, thơm ngon mà còn là dịp để gia đình quây quần, gìn giữ những giá trị văn hóa tốt đẹp. Hy vọng với những hướng dẫn chi tiết trên, bạn sẽ tự tin vào bếp và tạo ra được những bát chè thơm ngon, ý nghĩa cho ngày lễ Vu Lan quan trọng này. Nếu bạn muốn khám phá thêm nhiều món ăn chay ngày lễ khác, hãy truy cập bundaumamtomtienhai.vn để tìm hiểu thông tin hữu ích.