Cách làm bánh trôi bánh chay ngon chuẩn vị tại nhà

Bánh trôi bánh chay từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong ẩm thực truyền thống của người Việt, đặc biệt là vào những ngày rằm, mùng 1 hay những dịp lễ tết. Hai loại bánh này tuy làm từ nguyên liệu chính là bột gạo nếp nhưng lại mang đến hai hương vị hoàn toàn khác nhau: bánh trôi ngọt ngào, nhân đường đen tan chảy; bánh chay bùi bùi, nhân đỗ xanh thơm lừng cùng nước cốt dừa béo ngậy. Để làm nên những viên bánh tròn trịa, trắng ngần, dẻo thơm và không bị nhão hay vỡ nhân không hề khó nếu bạn nắm vững bí quyết. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết các bước thực hiện để bạn có thể tự tay làm nên món bánh truyền thống này cho gia đình thưởng thức.

Có thể bạn quan tâm: Ngâm Hạt É Bằng Nước Nóng Hay Lạnh: Đâu Là Phương Pháp Chuẩn Nhất Cho Sức Khỏe?

Tóm tắt quy trình thực hiện

1. Chuẩn bị nguyên liệu: Xay bột, làm nhân bánh (đường phên cho bánh trôi, đậu xanh rang cho bánh chay).
2. Nhào bột: Trộn bột với nước ấm, nhào kỹ đến khi bột mịn, dẻo, không dính tay.
3. Tạo hình bánh: Vo bột thành viên tròn, ấn dẹt cho nhân vào rồi vo kín lại.
4. Luộc bánh: Đun sôi nước, thả bánh vào luộc đến khi bánh nổi lên thì vớt ra ngay vào nước sôi để nguội.
5. Pha nước dùng: Nước đường pha với gừng cho bánh trôi; Nước cốt dừa, đường, bột năng cho bánh chay.
6. Thành phẩm: Thưởng thức bánh nóng với nước dùng kèm dừa nạo, vừng.

Có thể bạn quan tâm: Xây Dựng Thực Đơn 3 Bữa Hàng Ngày Khoa Học: Giải Pháp Dinh Dưỡng Cho Người Bận Rộn

Bánh trôi bánh chay có gì đặc biệt?

Bánh trôi bánh chay là một món ăn dân dã nhưng chứa đựng nhiều ý nghĩa văn hóa. Bánh trôi mang hình tượng “vòng tròn khép kín”, tượng trưng cho sự sum vầy, trọn vẹn. Bánh chay với màu trắng tinh khôi thể hiện sự thanh khiết. Cả hai loại bánh đều được làm từ bột gạo nếp, nhưng cách chế biến nhân và nước dùng tạo nên sự khác biệt. Bánh trôi có nhân đường phên, khi ăn lớp vỏ dẻo quyện với vị ngọt thanh của đường tan ra. Bánh chay không có nhân ngọt bên trong mà thường được làm nhân đỗ xanh hoặc không nhân, ăn kèm nước cốt dừa béo ngậy và một chút vị bùi của lạc/vừng rang.

Việc tự làm bánh tại nhà giúp bạn kiểm soát được độ an toàn vệ sinh thực phẩm cũng như điều chỉnh độ ngọt, độ dẻo theo sở thích. Bí quyết quan trọng nhất nằm ở khâu chọn gạo và nhào bột. Gạo nếp phải là loại ngon, vo kỹ và ngâm đủ thời gian thì bột mới dẻo mịn. Khi luộc bánh, nước phải thật sôi mạnh để bánh nhanh chín và không bị nát.

Có thể bạn quan tâm: Tương Ớt Chinsu Ăn Chay Được Không? Giải Đáp Chi Tiết Và Các Lựa Chọn Thay Thế

Chuẩn bị nguyên liệu

Để làm bánh trôi bánh chay, bạn cần chuẩn bị hai mẻ bột riêng nhưng có thể dùng chung một loại bột. Dưới đây là định lượng cho khoảng 30 – 40 viên bánh (dùng cho 4-5 người).

Nguyên liệu làm bột

• Gạo nếp: 500g (nên chọn gạo nếp cái hoa vàng hoặc nếp ngỗng để bánh dẻo và thơm hơn).
• Nước ấm: Khoảng 300ml – 350ml (nhiệt độ khoảng 40-50 độ C, không quá nóng sẽ làm bột bị chín quá sớm).
• Muối: 1/2 thìa cà phê (giúp bột có vị đậm đà và dẻo hơn).
• Bột năng (hoặc bột sắn dây): 2 thìa canh (để chống dính và giúp bột mịn hơn, tùy chọn).

Nguyên liệu làm nhân bánh trôi

• Đường phên (hoặc đường kính): 200g.
• Gừng tươi: 1 củ nhỏ.
• Vừng đen (hoặc mè đen): 1 thìa canh (rang chín).

Nguyên liệu làm nhân bánh chay

• Đậu xanh (đậu xanh nguyên hạt đã cà vỏ): 150g.
• Dừa nạo: 100g.
• Lạc (đậu phộng) rang: 50g (bóc vỏ, giã dập).

Nguyên liệu nước dùng

• Nước cốt dừa: 200ml.
• Đường kính: 150g (hoặc điều chỉnh theo khẩu vị).
• Bột năng/Bột sắn dây: 1 thìa canh (hoặc bột ngô để tạo độ sánh).
• Vanila (tùy chọn): 1/2 ống.
• Nước hoa bưởi (tùy chọn): vài giọt để tăng hương thơm.

Có thể bạn quan tâm: Cách Sơ Chế Đậu Bắp Chuẩn Vị Ngon, Giữ Trọn Dinh Dưỡng

Các bước thực hiện chi tiết

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu và làm nhân

Đối với nhân bánh trôi:

1. Đem đường phên đập nhỏ, nếu dùng đường kính thì trộn với 1 thìa cà phê bột năng để đường tan từ từ và không bị chảy nước quá nhanh.
2. Gừng cạo sạch vỏ, rửa sạch, đập dập hoặc cắt sợi chỉ nhỏ. Có thể ướp gừng với một chút đường cho bớt hăng.
3. Vo tròn đường thành những viên nhỏ vừa phải (khoảng 1cm – 1.5cm). Đặt viên đường vào giữa một miếng gừng nhỏ (nếu thích vị gừng cay nồng).

Đối với nhân bánh chay:

1. Đậu xanh ngâm nước ấm khoảng 2-3 tiếng cho nở mềm, sau đó rửa sạch.
2. Hấp chín đậu xanh (hoặc đồ chín) bằng cách cho vào nồi cơm điện hoặc nồi hấp. Đậu chín mềm, dùng thìa tán nhuyễn hoặc cho vào cối giã mịn.
3. Trộn đậu xanh đã giã nhuyễn với dừa nạo và lạc rang giã dập. Thêm một chút đường cho có vị ngọt nhẹ. Vo thành những viên tròn nhỏ.

Bước 2: Nhào bột (Khâu quan trọng nhất)

1. Vo gạo: Gạo nếp vo thật sạch nhiều lần cho đến khi nước trong, sau đó ngâm gạo từ 3-4 tiếng (hoặc ngâm qua đêm). Vớt gạo ra để ráo nước.
2. Xay bột: Cho gạo vào máy xay sinh tố, thêm từ từ nước ấm vào xay cho đến khi mịn. Nếu không có máy xay, bạn có thể dùng cối xay bột truyền thống. Bột sau khi xay xong sẽ có dạng lỏng.
3. Lọc bột: Dùng một tấm vải màn sạch, múc bột lỏng vào, túm lại và treo lên cho nước bột chảy xuống (khoảng 1-2 tiếng) cho đến khi bột ráo nước, còn lại phần bột sệt dẻo.
4. Nhào bột: Cho bột đã ráo nước ra âu lớn. Thêm 1/2 thìa muối và 2 thìa bột năng vào nhào kỹ. Nếu bột quá khô, bạn dùng tay nhúng nước ấm rồi nhào tiếp. Nhào đến khi bột dẻo mịn, không dính tay và có độ đàn hồi tốt là được.
   • Mẹo nhỏ: Nếu bột bị vỡ, nứt khi vo, bạn hãy nhúng tay vào nước và nhào lại bột. Bột đạt tiêu chuẩn là khi bạn ấn tay vào, bột lõm xuống nhưng không bị nứt vỡ.

Bước 3: Tạo hình bánh

1. Chia bột thành các phần nhỏ bằng nhau (khoảng 15-20g/bánh).
2. Vo tròn từng phần bột.
3. Đối với bánh trôi: Dùng ngón cái ấn vào giữa viên bột để tạo hình cái bát nhỏ. Cho viên đường nhân vào giữa, túm mép bột lại cho kín nhân và vo tròn lại. Chú ý vo kỹ để không bị hở đường.
4. Đối với bánh chay: Tương tự, ấn bột cho vào nhân đỗ xanh, túp kín mép và vo tròn.
5. Xếp bánh ra mảng có lót một lớp bột năng mỏng để tránh bánh bị dính vào nhau.

Bước 4: Luộc bánh

1. Đun một nồi nước lớn, nước phải đủ nhiều để bánh có thể “bơi” tự do.
2. Khi nước sôi già, bạn thả nhẹ nhàng từng viên bánh vào. Giảm lửa xuống mức vừa phải.
3. Khi bánh chín, bánh sẽ nổi lên mặt nước. Đợi bánh nổi khoảng 1-2 phút thì vớt ra ngay.
4. Bí quyết: Ngay khi vớt bánh ra, cho bánh vào âu nước sôi để nguội (nước lạnh). Bước này giúp bánh không bị dính vào nhau và giữ được độ dẻo dai, căng bóng.

Bước 5: Pha nước dùng

Nước dùng cho bánh trôi:

1. Dùng lại nước luộc bánh (hoặc nước mới), thêm đường vào đun sôi cho tan.
2. Cho gừng đã đập dập vào nồi nước đường, đun thêm 2-3 phút cho gừng ra vị cay thơm.
3. Có thể hòa tan 1 thìa bột năng với nước rồi đổ vào nồi nước đường để nước có độ sánh nhẹ, tạo cảm giác bao bọc viên bánh ngon hơn.

Nước dùng cho bánh chay:

1. Hòa tan bột năng với một chút nước lọc.
2. Đun sôi nước cốt dừa với đường kính. Khi nước sôi, từ từ đổ bột năng đã hòa vào, khuấy đều tay đến khi nước dùng sánh lại.
3. Thêm một chút vanilla hoặc nước hoa bưởi cho thơm.
4. Tắt bếp.

Thành phẩm và thưởng thức

Xếp bánh ra bát, múc nước dùng đổ ngập bánh. Đối với bánh trôi, rắc thêm vừng đen rang chín. Đối với bánh chay, chan nước cốt dừa sánh đặc, rắc thêm dừa nạo và lạc rang giã dập.

Bánh trôi bánh chay ngon nhất khi dùng nóng. Vỏ bánh trắng trong, dẻo mịn. Cắn một miếng, vị ngọt thanh của đường tan chảy hay vị bùi béo của đỗ xanh, dừa, lạc lan tỏa trong miệng. Món bánh này không chỉ ngon mà còn mang lại cảm giác ấm cúng, sum vầy. Chúc các bạn thành công với cách làm bánh trôi bánh chay thơm ngon chuẩn vị tại nhà này. Đừng quên truy cập bundaumamtomtienhai.vn để khám phá thêm nhiều công thức ẩm thực đặc sắc khác.