Mứt gừng là một trong những món ăn truyền thống không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền của người Việt Nam. Với vị cay nồng, ấm nóng, kết hợp với độ dẻo và ngọt thanh, mứt gừng không chỉ là món nhâm nhi thú vị mà còn có tác dụng làm ấm bụng, giảm ho, cảm lạnh. Tuy nhiên, để có được một mẻ mứt gừng ngon, đúng điệu, các miếng mứt trắng tinh, không bị cứng và giữ được hương vị đặc trưng không phải là điều dễ dàng. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cho bạn các bước để tự tay làm nên những mẻ mứt gừng thơm ngon, chuẩn vị cho gia đình và người thân.
Có thể bạn quan tâm: Khám Phá Ý Nghĩa Hình Ảnh Cây Húng Lìu Trong Văn Hóa Và Đời Sống
Tóm tắt quy trình thực hiện
Để làm được mứt gừng ngon, bạn cần thực hiện theo các bước chính sau:
- Chọn gừng và sơ chế: Gừng già, nhiều xơ, rửa sạch, cạo vỏ.
- Ngâm gừng: Ngâm gừng trong nước vo gạo hoặc nước vôi trong để khử bớt vị cay và giúp gừng trắng, giòn.
- Luộc gừng: Luộc nhiều lần với nước lạnh để loại bỏ vị đắng và làm gừng bớt hăng.
- Ướp đường: Ướp gừng với đường theo tỷ lệ phù hợp cho đến khi đường tan hết và ngấm vào gừng.
- Sên mứt: Đun nhỏ lửa cho đường keo lại và áo đều lên miếng gừng, đến khi đường kết tinh trắng, bám quanh miếng gừng là được.
Nguyên liệu và dụng cụ cần chuẩn bị
Để quá trình làm mứt gừng diễn ra suôn sẻ, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các nguyên liệu và dụng cụ sau:
Nguyên liệu:
- Gừng: 1 kg (nên chọn gừng già, củ lớn, nhiều xơ, vì gừng non khi làm mứt sẽ bị nát và vị cay không đủ độ).
- Đường cát trắng: 500g – 600g (tùy theo bạn thích mứt ngọt hay ít ngọt).
- Vôi tôi (vôi ăn trầu): 100g (hoặc có thể thay thế bằng nước vo gạo).
- Muối trắng: 2 thìa cà phê.
- Nước lọc.
Dụng cụ:
- Nồi lớn để luộc và sên mứt.
- Rổ, thau nước.
- Dao sắc, thớt.
- Bếp gas hoặc bếp từ.
Các bước thực hiện chi tiết
Bước 1: Chọn gừng và sơ chế
Việc chọn gừng là khâu quan trọng nhất quyết định độ ngon của mứt. Bạn nên chọn loại gừng già, vỏ hơi sần sùi, nhiều xơ, củ to. Gừng già khi làm mứt sẽ có vị cay nồng, miếng mứt sau khi thành phẩm sẽ dai và giòn.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Loại Bánh Bông Lan Cuộn Kem Ngon Chuẩn Vị, Không Thể Bỏ Qua
Cách sơ chế:
- Gừng mua về rửa sạch đất cát.
- Dùng dao hoặc thìa cạo sạch lớp vỏ bên ngoài. Bạn không cần cạo quá kỹ, chỉ cần loại bỏ lớp vỏ dính bẩn là được, vì cạo quá sâu sẽ làm hao hụt phần thịt gừng.
- Sau khi cạo vỏ, rửa lại gừng một lần nữa với nước sạch.
Bước 2: Thái gừng
Đây là bước quyết định hình dáng và cảm giác khi ăn mứt. Bạn có thể thái gừng theo 2 cách phổ biến:
- Thái lát mỏng: Dùng dao sắc thái gừng thành các lát mỏng khoảng 2-3mm. Cách này cho miếng mứt mỏng, dễ ăn, phù hợp với người không thích vị cay quá nồng.
- Thái sợi: Gừng sau khi cạo vỏ, bạn cắt thành các miếng nhỏ rồi dùng dao bào mỏng thành sợi. Cách này cho miếng mứt có hình thức đẹp, sợi mứt dài, khi ăn cảm giác giòn sần sật.
Sau khi thái xong, bạn cho gừng vào thau nước lạnh có thả vài lát ớt để ngâm khoảng 15-20 phút. Bước này giúp gừng bớt hăng và không bị thâm.
Bước 3: Ngâm gừng (Bí quyết để gừng trắng, giòn)
Đây là bước “bí quyết” để có được mẻ mứt gừng trắng tinh, giòn và không bị cay xé lưỡi. Bạn có thể chọn một trong hai cách sau:
Cách 1: Ngâm với nước vo gạo
- Lấy nước vo gạo lần thứ 2 (nước đặc nhất) để ngâm gừng.
- Ngâm gừng trong nước vo gạo qua đêm (khoảng 8-12 tiếng). Axit trong nước vo gạo sẽ giúp làm mềm gừng, giảm vị cay và giúp miếng mứt trắng đẹp sau khi sên.
Cách 2: Ngâm với nước vôi trong
- Hòa tan 100g vôi tôi với 1 lít nước, để lắng xuống, chỉ lấy phần nước trong ở bên trên (nước vôi trong).
- Cho gừng vào ngâm trong nước vôi trong khoảng 4-6 tiếng.
- Sau khi ngâm, rửa gừng thật kỹ nhiều lần với nước sạch để loại bỏ hoàn toàn mùi vôi.
Ngoài ra, bạn có thể luộc sơ gừng với nước sôi có pha một chút muối trong 2-3 phút trước khi ngâm để giúp gừng trắng hơn.
Có thể bạn quan tâm: Cách Cuốn Gỏi Cuốn Đẹp: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z Cho Người Mới Bắt Đầu
Bước 4: Luộc gừng
Sau khi ngâm, gừng cần được luộc kỹ để loại bỏ vị đắng và làm gừng bớt cay. Đây là bước mà nhiều người thường mắc sai lầm khi luộc quá kỹ làm gừng bị nát.
- Cho gừng vào nồi, đổ ngập nước, thêm 2 thìa cà phê muối.
- Đun sôi nước, sau đó vặn nhỏ lửa luộc trong khoảng 5-10 phút (tùy theo độ dày mỏng của miếng gừng).
- Khi luộc, bạn sẽ thấy một lớp màng trắng đục nổi lên trên mặt nước. Đây là chất đắng của gừng.
- Đổ gừng ra rổ, xả ngay dưới vòi nước lạnh cho gừng nguội và rửa trôi hết chất đắng.
- Lặp lại quá trình luộc này 2-3 lần cho đến khi bạn cắn thử một miếng gừng thấy vị cay đã giảm, không còn vị đắng và gừng trong hơn. Khi đó là đạt.
Bước 5: Ướp đường
Sau khi luộc xong, để ráo nước. Cho gừng vào thau lớn, đổ đường vào ướp. Tỷ lệ đường phù hợp là 1kg gừng : 500g – 600g đường.
- Trộn đều tay để đường bao phủ hết miếng gừng.
- Ướp gừng ít nhất 4 tiếng hoặc tốt nhất là ướp qua đêm để đường tan hoàn toàn và thấm sâu vào từng thớ gừng. Khi ướp, bạn nên để thau gừng ở nơi thoáng mát hoặc cho vào tủ lạnh.
Bước 6: Sên mứt gừng
Đây là công đoạn đòi hỏi sự kiên nhẫn và tinh tế nhất.
- Đổ toàn bộ phần gừng và nước đường đã ướp vào nồi (nên dùng nồi có đáy dày để tránh bị cháy).
- Bật bếp, đun lửa lớn cho sôi lên, sau đó vặn nhỏ lửa nhất có thể.
- Trong quá trình sên, bạn cần thường xuyên dùng đũa khuấy đều tay để các miếng gừng không bị dính vào đáy nồi và đường phân bố đều.
- Ban đầu, nước đường sẽ rất loãng. Bạn cứ để lửa liu riu, thỉnh thoảng khuấy nhẹ.
- Quan sát thấy nước đường bắt đầu cạn dần và sánh lại, sủi bong bóng li ti. Lúc này, bạn giảm lửa xuống mức nhỏ nhất.
- Tiếp tục khuấy đều tay. Đường sẽ từ từ kết tinh lại, bám quanh miếng gừng, tạo thành một lớp bột trắng mịn bao bọc bên ngoài.
- Khi thấy các miếng gừng đã tơi ra, không còn dính vào nhau và có lớp đường trắng phủ đều là được.
- Tắt bếp, đổ mứt ra mâm lớn hoặc giấy nến, rũ nhẹ để các miếng mứt tách rời nhau. Đợi mứt nguội hoàn toàn rồi mới cho vào hũ kín bảo quản.
Một số lưu ý quan trọng để mứt gừng ngon chuẩn vị
Có thể bạn quan tâm: 10+ Cách Làm Tương Ớt Ngon, Chuẩn Vị Tại Nhà Cho Từng Món Ăn
Để mứt gừng không bị cứng, bị đen hay bị chảy nước, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Lựa chọn gừng: Như đã nói ở trên, gừng già là yếu tố tiên quyết. Gừng non khi làm xong miếng mứt sẽ bị nát, ăn không có độ dai giòn.
- Độ lửa khi sên: Khi sên mứt, tuyệt đối không được để lửa lớn. Nếu để lửa lớn, nước đường sẽ cạn nhanh mà đường chưa kịp thấm vào trong gừng, miếng mứt sẽ bị khô, cứng và đường dễ bị cháy làm mứt có vị đắng và màu đen. Phải sên bằng lửa nhỏ liu riu.
- Không vội vàng: Quá trình sên mứt khá lâu, có thể mất từ 1-2 giờ đồng hồ. Bạn cần sự kiên nhẫn, khuấy đều tay để mứt được ngon.
- Đường: Nên dùng đường cát trắng, không dùng đường vàng vì mứt sẽ không được trắng đẹp.
- Bảo quản: Mứt gừng sau khi sên xong phải để thật ráo và nguội hẳn mới cho vào hũ kín. Hũ đựng mứt phải thật khô ráo. Đậy kín nắp và để ở nơi khô ráo, thoáng mát. Mứt gừng có thể bảo quản được vài tháng.
Cách làm mứt gừng không dùng vôi
Nếu bạn ngại dùng vôi hoặc không có sẵn, có thể áp dụng cách làm mứt gừng không cần vôi như sau:
- Sau khi gừng cạo vỏ, thái lát, ngâm trong nước lạnh có pha một chút muối và chanh (hoặc giấm) khoảng 30 phút.
- Rửa sạch và luộc gừng 2-3 lần như hướng dẫn ở trên. Cần luộc kỹ hơn một chút để đảm bảo bớt vị cay.
- Khi ướp đường, bạn có thể cho thêm một chút muối để cân bằng vị.
- Thành phẩm mứt gừng không dùng vôi sẽ không trắng tinh như cách dùng vôi, nhưng vẫn giữ được vị ngon, giòn và cay nồng đặc trưng.
Tác dụng của mứt gừng
Mứt gừng không chỉ là món ăn ngon mà còn có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe:
- Giữ ấm cơ thể: Vị cay ấm của gừng giúp làm ấm bụng, đặc biệt phù hợp với thời tiết mùa đông.
- Hỗ trợ tiêu hóa: Ăn một chút mứt gừng sau bữa ăn giúp kích thích hệ tiêu hóa, giảm đầy bụng.
- Chữa ho, cảm lạnh: Khi bị ho hoặc cảm lạnh, ngậm một miếng mứt gừng sẽ giúp giảm ngứa rát cổ họng.
- Làm đẹp: Gừng chứa nhiều chất chống oxy hóa, giúp làm đẹp da.
Kết luận
Với những hướng dẫn chi tiết trên, việc tự tay làm mứt gừng ngon tại nhà không còn là điều quá khó khăn. Quan trọng nhất vẫn là sự tỉ mỉ trong từng khâu chọn gừng, luộc gừng và đặc biệt là quá trình sên mứt phải thật sự kiên nhẫn. Hy vọng với cách làm mứt gừng ngon này, bạn sẽ có một mẻ mứt thành công, sẵn sàng đãi khách trong những ngày Tết sum vầy. Chúc bạn và gia đình có một mùa Tết ấm cúng và ngập tràn niềm vui.